Eerlijk duurt het langst

 

Deze dagen krijgen we aan de lopende band nieuws over belastingfraude en corruptie. Ongelooflijk dat er zoveel wangedrag bestaat op dit gebied. Het is een verheugende ontwikkeling dat dit meer en meer aan het licht komt en maatregelen worden getroffen om herhaling te beperken of te voorkomen. Dit als gevolg van de diverse leaks (Wikileaks, Snowden, Mossack Fonseca) die zich bij grote vertrouwelijke data bases hebben voorgedaan. Voor de promotie van openheid en integriteit een zegening!belasting6

Egoïsme is de mens eigen. Er wordt zwaar gestreden om meer macht en rijkdom. Als je die twee al hebt is het makkelijker nog meer te krijgen. Om rijk te worden en macht te krijgen moet je anderen gewoonlijk meer of minder subtiel bespelen. Klassenstrijd en democratie hebben daar langzaam verandering in gebracht ten gunste van de armen, maar de neiging tot verrijking ten koste van de ander blijft bestaan. We zien dan ook dat de ongelijkheid in en tussen landen de laatste decennia toeneemt. Het lijkt erop dat de gefortuneerde inkomensgroepen er een systeem of netwerk op na houden waarmee ze hun macht en rijkdom kunnen beschermen en vergroten. En als je de soms duistere regels van het macht en rijkdom imperium niet wilt volgen is toegang tot die groepen moeilijk of uitgesloten.

belasting1

Het is beschamend en onacceptabel dat verrijking door fraude en belastingmalversaties ten koste van de armen gaat, hier en in arme landen. Een schandaal van de eerste orde, waar paal en perk aan gesteld dient te worden. Gelukkig zijn internationale instanties, zoals de OECD en de Europese Unie bezig de systemen te verbeteren en de bankgeheimen te ontmantelen. De Verenigde Staten dragen daar ook hun steen aan bij, maar laten tegelijkertijd toe dat enkele van hun eigen staten als belastingvrijhavens fungeren. Wat een hypocrisie, ook in het Verenigd Koninkrijk en in Nederland. Ons land staat bekend om zijn opgeheven vingertje, maar we doen volop mee met het afromen van fondsen die ontwikkelingslanden toebehoren. En ons land maakt maar weinig haast om de misstanden rond de Amsterdamse Zuidas aan te pakken.

Nederland is lang een voortrekker geweest om ontwikkelingslanden te helpen. Die wil is onder het huidige kabinet flink verzwakt. Het wordt tijd dat we ons weer meer als dominee dan als koopman gedragen en rechtvaardigheid in Nederland en de wereld promoten. Als individuele burgers en als lid van belangengroeperingen dienen we ons daarvoor actief in te zetten.

Het is overigens in ons eigenbelang. Als wij, welvarenden, niet bereid zijn de wereldkoek eerlijk te delen, zullen de hongerigen vroeg of laat hun deel komen eisen. Als we vrede en welvaart in de wereld willen, dienen solidariteit en rechtvaardigheid prominent in ons vaandel te staan.

belasting9

Anti-corruptie dag

Op persoonlijk niveau schijnt corruptie geleidelijk en bijna onopvallend te beginnen, ook voor de persoon in kwestie. Er is simpele verleiding, het is makkelijk een excuus te vinden en er is geen controle. En stap voor stap gaat het dan de morele berg af. En op een gegeven moment zit je vast. Heb je kornuiten, medeplichtigheid en chantage. belasting6
Dat geldt ook voor grote bedrijven en de (semi-)overheid. Bij bedrijven gaat het om winst, overleving en werkgelegenheid. Er is pressie om te presteren en te leveren. En het business klimaat kan meedogenloos zijn. Ethische argumenten delven dan makkelijk het onderspit. De ethische moraal is er met de gestegen welvaart en de ontkerkelijking niet sterker op geworden. De hellevaart staat niet op de Tom-Tom.
Als je de media volgt, lijken corruptie en omkoperij welig te tieren, in alle sectoren. De privatisering van de maatschappij, sterk gepromoot door Reagan en Thatcher, lijkt er een oorzaak van.
Laten we ook de corrumperende invloed van de maffia’s niet vergeten. Honderden miljarden gaan door dat circuit. En het ziet er soms naar uit dat maffia-invloeden zich uitbreiden. Is het 5, 10 of 25% van het nationaal inkomen dat ‘besmet’ is ? Volgens studies van Prof Unger van de Universiteit van Utrecht wassen we jaarlijks tientallen miljarden euro’s wit.
De maat lijkt nu gelukkig vol. Van meerdere kanten wordt sterk op transparantie en integriteit gehamerd. De groep van Twintig, de OESO, de Europese Unie, de overheid ze zijn allemaal hard bezig om het corruptie-tij te keren. Transparency-International (transparency.org) is één van de eerste en grote voorvechters, die de jaarlijkse corruptie-perceptie index van landen in het leven heeft geroepen. Er is ook een Nederlandse tak (transparency.nl). En de Saxion Hogeschool is ook actief op dit gebied (corruptie.org). Nederland doet het relatief goed op de TI Corruptions Perception Index met in 2014 de achtste plaats onder de 175 vergeleken landen. Je vraagt je af hoe eerlijk het er aan toe gaat in landen die hoger dan plaats 100 staan! Grote ruimte voor verbetering zullen we maar zeggen! Daar hebben we wel met heel andere culturen dan de onze te maken, waar solidariteit met eigen familieverbanden traditioneel belangrijk is.
Volgens deskundigen is corruptie ook schadelijk voor de economie omdat fondsen niet op de meest efficiënte manier benut worden.
Corruptie is het tegendeel van eerlijkheid en rechtvaardigheid en het spreekt voor zich dat het eerste vervangen moet worden door de twee laatste.
Daar is geen simpele oplossing voor. Transparantie, nauw toezicht en effectieve sancties zijn belangrijk. Op persoonlijk niveau, morele overtuiging. Het is van essentieel belang dat de top van de maatschappij het goede voorbeeld geeft. belasting
Ondanks plaats acht op de Corruption Perceptions Index heeft Nederland op sommige punten een dubieuze reputatie, in casu dat het als belastingparadijs fungeert ten gunste van multinationals en ten koste van armere landen. Waar is de dominee die de koopman wat meer in de gaten zou moeten houden …. !?
Hoe heet dat ook weer? Waakzaam zijn over jezelf en je omgeving !? Individueel en collectief!