Blog 105. Super Beter (regel 1 van 7: daag jezelf uit

 

 

In blog 104 constateerden we dat er zeven regels zijn voor het gebruik van de Super Beter methode. Die zeven regels maken het makkelijker van je natuurlijke spelkwaliteiten gebruik te maken, te weten
– De kunst om je aandacht en bijgevolg je gedachten en gevoelens, te controleren
– Je talent om van wie dan ook een maatje te maken en om bestaande relaties te versterken
– Je aangeboren capaciteit jezelf te motiveren en je heroïsche kwaliteiten te vergroten
– Je kracht om doelbewust te handelen, d.w.z. je uitdagingen frontaal aan te gaan, in plaats van proberen ze te ontwijken.

De eerste Super Beter regel is dat je jezelf moet uitdagen. Beslis welk obstakel je in je dagelijks leven wilt elimineren of welke positieve verandering je in je leven wilt maken. Een positieve spelmentaliteit geldt niet alleen bij gaming; die kan ook toegepast worden op het dagelijks leven. Wat nodig is, is een uitdagingsmentaliteit in plaats van een angstmentaliteit. En die eerste kun je ontwikkelen.
Een uitdaging roept verlangen op om krachten en bekwaamheden te testen en geeft ons normaliter de gelegenheid die krachten te vergroten. Essentieel is dat een uitdaging moet worden aangenomen. Niemand kan daartoe gedwongen worden.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen posttraumatische en post-extatische groei. Bij posttraumatische groeisituaties kun je denken aan
– een ernstige verwonding of ziekte
– een moeilijke periode in je leven
– een trauma of depressie
– een ander ernstig probleem
– scheiding
– stoppen met roken

Als je post-extatische groei wilt realiseren, zou een van de volgende uitdagingen kunnen gelden
– nieuwe gewoonte aanleren of talent ontwikkelen
– relatie verbeteren
– fysieke of atletische doorbraak maken
– project succesvol beheren
– deugdzamer worden

Omdat iedereen andere dromen en wensen heeft, is er een grotere variatie in uitdagingen voor post-extatische groei dan voor posttraumatische groei. Zelfs als je ernstige tegenslagen of een trauma hebt, kun je nog voor post-extatische groei gaan.

Voordat je de uitdagingen aanpakt, dien je de vaardigheid meester te worden, van cognitieve herwaardering. Dat betekent veranderen hoe je denkt en voelt over een belangrijk probleem, er anders tegenaan kijken. Hoe doe je dat?
Er is een handigheidje, wetenschappelijk onderbouwd, dat helpt om bezorgdheid in opwinding om te zetten. Het blijkt dat bezorgdheid en opwinding, fysiologisch, dezelfde emotie zijn. Of je bezorgd bent over iets, of opgewonden bent, je lichaam reageert op bijna dezelfde manier, met opwinding, overdaad aan

het is maar hoe je er tegenaan kijkt

energie, buikvlinders, verhoogde hartslag, etc. Dit wil zeggen dat als je je zorgen maakt over een probleem, het veel makkelijker is om opgewonden te raken over de oplossing dan om te proberen jezelf te kalmeren. Voor het laatste moet je je hartslag verlagen en je adrenaline verminderen, lang niet makkelijk als je in een stressvolle situatie zit. Maar om opgewonden te raken hoeft je lichaam helemaal niet te veranderen. De adrenaline en de versnelde hartslag zijn er al vanwege de bezorgdheid.
Denk aan iets wat je gewoonlijk nerveus maakt, niet iets traumatisch maar een alledaagse situatie waar je meer vertrouwen en minder stress zou willen hebben, zoals spreken in het openbaar, een examen afleggen, etc. Blijf je aandacht op deze situatie(s) richten tot je de vlinders in je buik voelt. Zodra je die voelt opkomen, zeg je ’raak opgewonden’ of ‘ga ervoor’. Zeg het luid en hardop en herhaal het een paar keer. Volgens wetenschappelijk onderzoek is dat voldoende om minder bezorgd, optimistischer en succesvoller te worden in het oplossen van problemen en het ondernemen van stressvolle taken. Als we geen zorgelijke gedachten hebben, kunnen we de vrijgekomen mentale inspanning en fysieke energie gebruiken om andere dingen creatief aan te pakken.

De grens tussen bezorgdheid en opwinding is uitermate dun. Je lichaam reageert op allebei hetzelfde en je hersens kunnen niet altijd het verschil aangeven. Dit betekent dat je meestal een reële keuze hebt om bezorgd of opgewonden te zijn.
Gamers en atleten maken deze positieve keuze de hele tijd. Terwijl een leek knikkende knieën zou hebben bij het denken in het centrum te staan van een groot gebeuren, floreren grote atleten onder zulke massale pressie. Ze voelen zich uitgedaagd! We dienen deze kracht ook tot ons voordeel aan te wenden, vooral omdat het zo makkelijk is de twee magische woorden uit te spreken. Je voelt je er niet alleen tijdelijk sterker en gelukkiger door, het verbetert ook je vermogen lastige obstakels aan te pakken en goede doelen te bereiken.

Angst- of uitdagingsmentaliteit

De ‘ga ervoor’ methode is het meest effectief in situaties waar de belangen minder groot zijn en je een betere controle over je zenuwen wilt hebben. De kracht van cognitieve herwaardering kun je evenwel ook toepassen op ernstige problemen. Wanneer geconfronteerd met een ernstige tegenslag kun je cognitieve herwaardering gebruiken om die tegenslag te zien als een uitdaging die je aan kunt, in plaats van als een dreiging die je beschadigt of onder de voet loopt. Dit houdt de vervanging in van een angstfilosofie door een uitdagingsfilosofie. En het is de nummer één regel van spelbewust leven.

angstmentaliteit

Bij een angstmentaliteit, concentreer je je op het potentieel voor risico, gevaar, beschadiging of verlies. Je voelt je gedwongen om een negatief resultaat te voorkomen in plaats van een positieve uitkomst te bereiken. Een angstmentaliteit komt dikwijls voor als je weinig zelfwerkzaamheid hebt, dat wil zeggen als je voelt dat het buiten je controle ligt de situatie ten jouwe gunste te veranderen.
Bij een uitdagingsmentaliteit concentreer je je op de mogelijkheid voor positieve resultaten en ontwikkeling. Zelfs als je daarbij weet dat je risico loopt op schade of verlies, voel je je realistisch optimistisch dat je de vaardigheden en strategieën kunt ontwikkelen om de beste resultaten te bereiken. Je bereidt jezelf voor om opgewassen te zijn tegen de moeilijke situatie en gaat ervan uit op je persoonlijke krachten te kunnen rekenen. Mensen met een hoge graad van zelfwerkzaamheid vinden het relatief makkelijker een uitdagingsmentaliteit aan te nemen. Uitdagingen opzoeken en aangaan is één van de meest voorkomende persoonlijkheidskenmerken van frequente ‘gamers’.
Wanneer je leeft met een angstmentaliteit, is het waarschijnlijker dat je bezorgdheid of depressie ontwikkelt naast het gevecht zelf. Je geschiktheid om onder druk te presteren leidt daaronder. In plaats van afdoende oplossingen te vinden, is het waarschijnlijker dat ontwijkend gedrag resulteert, zoals sociaal isolement, drugs- en alcoholgebruik of dat je simpelweg je problemen negeert en de situatie verergert.

uitdagingsmentaliteit

Met een uitdagingsmentaliteit, evenwel, ervaar je minder bezorgdheid en depressie en pas je je makkelijker aan de omstandigheden aan. Je probeert niet aan de probleem te ontsnappen. In plaats daarvan maak je gebruik van belangrijke hulpbronnen zoals interpersoonlijke steun en eigen competenties. Je vergroot je vaardigheden en raakt daardoor beter in staat je probleem op te lossen
Het verschil tussen een angstmentaliteit en een uitdagingsmentaliteit is niet alleen mentaal. Het bepaalt ook hoe je lichaam reageert op stress. Bij een angstmentaliteit, vernauwen je aderen zich en moet je hart harder werken. Op korte termijn nemen daarbij de kansen op een hartaanval toe. Op langere termijn kan je hart verzwakken vanwege het extra werk. Bij een uitdagingsmentaliteit, daarentegen, verruimen je aderen zich en heb je meer hartcapaciteit en een betere bloedsomloop, met minder inspanning. Met andere woorden, een uitdagingsmentaliteit houdt je hart gezond en ontspannen. Met die mentaliteit vindt je zenuwstelsel een betere balans tussen de sympathische (vecht-of vlucht) en parasympathische( kalmeer-en verbind) reacties. Die betere balans helpt je om een zenuwinzinking of burn-out te voorkomen.
Tenslotte leidt een angstmentaliteit tot een toename van het stresshormoon cortisol en het metabolismehormoon insuline. Een verhoging van cortisol en insuline is verbonden met gewichtstoename, zwakkere spieropbouw en suikerziekte.
Kortom een angstmentaliteit is niet alleen een psychologische hindernis; ze beschadigt ook je fysieke gezondheid. Het aangaan van een uitdagingsmentaliteit, aan de andere kant, versterkt zowel je mentale als je fysieke veerkracht.
Mensen zullen exact dezelfde situatie interpreteren als dreigend of uitdagend, afhankelijk van hoe zij de mogelijkheden voor letsel of groei beoordelen. De objectieve stress bepaalt niet of je het ziet als een bedreiging of als een uitdaging. Het is hoe jij bepaalt om te gaan met de stress dat het verschil maakt. Onderzoek over de laatste dertig jaar heeft geen beperkingen gevonden in het soort stressvolle situaties waarin een persoon met succes een uitdagingsmentaliteit kan aannemen.
Een uitdagingsmentaliteit vereist niet dat je de hele tijd positief denkt en je zorgen vergeet. Het gaat er meer om je eigen krachten en mogelijkheden te onderzoeken en ze te laten groeien. Een uitdagingsmentaliteit betekent ook niet dat je leeft met ontkenning van potentieel negatieve resultaten. Het betekent eenvoudig meer aandacht schenken, en meer inspanning maken, met als mogelijkheid positieve resultaten of persoonlijke groei. Het betekent het negatieve niet als onvermijdelijk te accepteren, of als die onvermijdelijk is, niet toelaten dat die jouw ervaring overheerst. Met een uitdagingsmentaliteit, committeer je jezelf te gaan voorbij het negatieve, voor iets dat betekenis en doel aan je strijd geeft.

Er zijn drie methoden om van een angst- naar een uitdagingsmentaliteit over te stappen.
– De eerste methode is om regelmatig een aantal ‘uitdagingsuitdrukkingen’ of mantra’s te memoreren, zoals: ‘Ik kan niet wachten dit probleem aan te pakken’; ‘Door dit probleem op te lossen, kan ik sterker worden’; Er is iemand die ik om hulp kan vragen bij de oplossing van dit probleem, als ik dat nodig heb’; ’Ik denk dat ik de kwaliteiten heb, of kan ontwikkelen om dit probleem op te lossen’; ‘Waarschijnlijk leer ik ervan dit probleem zo goed mogelijk aan te pakken’.
– De tweede methode bestaat uit jezelf afvragen: ’Wat is het beste dat kan gebeuren?’ (in plaats van het slechtste bij een angstmentaliteit). Dit helpt om open te blijven staan voor een positief resultaat of persoonlijke groei
– De derde methode is te zeggen dat je superbeter wordt ‘in iets’ in plaats van ‘van iets’. ‘Van iets’ impliceert een dreiging, terwijl superbeter worden ‘in iets’ de mogelijkheid voor groei impliceert. Dit werkt vooral goed bij post-extatische groei; bij posttraumatische groei dien je te zeggen dat je beter wordt in het positieve tegendeel van het trauma (b.v. het positieve ‘moedig’ i.p.v. het negatieve ‘bezorgd’).

In de loop van het superbeter proces wordt de uitdagingsmentaliteit vanzelf sterker omdat de andere zes regels ontworpen zijn om je hulpbronnen te vergroten en je aandacht te richten op je potentie voor groei en voor positieve resultaten. (b. v. oppeppers geven je fysieke en emotionele steun; slechterikken bevechten stelt je in staat nieuwe mentale hulpbronnen aan te boren; etc.). Geen zorgen als je nog niet klaar bent voor een uitdagingsmentaliteit. Gewoon doorgaan. Een uitdagingsmentaliteit wordt vanzelf aangekweekt.

Een andere methode voor cognitieve herwaardering – tevens een queeste- om de uitdaging op te roepen en de dreiging te elimineren is ‘Zoek de vermeende uitdaging’.
Ieder spel is een vrijwillige poging om onnodige obstakels te overwinnen. Het biedt de gelegenheid een uitdagend doel aan te nemen dat opzettelijk onze vaardigheden en kwaliteiten test en helpt nieuwe vaardigheden te ontwikkelen. Daarom is er een grote overeenkomst tussen een spelmentaliteit en een uitdagingsmentaliteit. Als we ons voor een spel inzetten bieden we vrijwillig aan uitgedaagd te worden.

ga ervoor!

In het dagelijks leven kunnen we onze uitdagingen niet steeds zelf kiezen. Dat maakt het soms moeilijker een spelbewuste houding aan te nemen. Cognitieve herwaardering kan echter helpen om een gevoel van macht en keuze terug te krijgen. Het kan je de macht geven de ‘vermeende uitdaging’ te vinden in het probleem waar je het hoofd aan moet bieden, een uitdaging waarvoor jij het vertrouwen hebt die de baas te kunnen.
Denk aan het grootste probleem waar je momenteel me worstelt. Vraag je af wat je slechtst mogelijke reactie zou zijn op deze situatie? Voorbeeld: als je je baan verloren hebt, om in de misdaad te gaan.
Wat is nu het tegengestelde van die slechtst mogelijke reactie? Voorbeeld:’ een leven van dienstbaarheid aan anderen’ versus ‘in de misdaad gaan’.
Overweeg het tegengestelde (in dit geval bijvoorbeeld een leven van dienstbaarheid) aan te nemen als je vermeende uitdaging. Dit voorbeeld heeft twee voordelen: eerstens wanneer je de slechtst mogelijke reactie op het probleem aangeeft, onderstreep je je invloed op de situatie. En zolang je de slechtst mogelijke reactie niet kiest, kun je jezelf uitdagen iets beters te doen. Het voelt mogelijk niet aan als totale controle over de situatie, maar het heeft er wel iets van weg en dat is voldoende om een uitdagingsmentaliteit te activeren. Het tegendeel van de slechtst mogelijke reactie geeft je een specifiek en positief doel. Hoe concreter je de ‘vermeende uitdaging’ maakt, hoe makkelijker het is die te omarmen.
Als je geen ernstig probleem of zware hindernis hebt en je post-extatische groei nastreeft, moet je jezelf in een echt uitdagende situatie plaatsen. Hoe kom je aan goede uitdagingen als je er niet meteen een voorhanden hebt?
De volgende drie vragen zouden suggesties kunnen opleveren:
– Wat zou ik allemaal doen als bezorgdheid en angst me niet tegenhielden?
– Welke zijn de meest aanmoedigende en inspirerende momenten in mijn leven geweest?
– Waar wil ik voor herinnerd worden na een lang en vol leven?

Volgende blog: regel 2: Oppeppers